NATO Dışişleri Bakanları Washington’da İttifakın 70nci kuruluş yıldönümünü kutlarken, Başkan Donald Trump Çinli Başbakan Yardımcısı Liu He’yi kabul ediyordu.

Resmi görüşme öncesi yapılan kısa basın toplantısında Başkan Trump Çin ve Rusya ile nükleer harcamalarını kısmalarını müzakere edebileceğini dile getirerek sürprize yol açtı [1].

NATO Dışişleri Bakanları, Rusya’yı sorumlu tuttukları ABD’nin Orta Menzilli Nükleer Güçler Sözleşmesinden geri çekilmesini dile getirdiler. Genel Sekreter Jens Stoltenberg, euromissile’ler polemiğinin, yani bu bölgeyi bir sonraki savaş alanına dönüştürecek atom bombalarının karadaki fırlatıcılarının Avrupa’da konuşlandırılmasının yeniden yaşanmasının –şimdilik– söz konusu olmadığını belirtti.

Halen 10 devlet (Suudi Arabistan, Çin, Kuzey Kore, ABD, Fransa, Hindistan, İsrail, Pakistan, Birleşik Krallık ve Rusya) atom bombasına sahiptir. Öte yandan sadece üç büyük güç, her koşul altında caydırıcı ve güvenilir olabilmek için gerekli olan fırlatıcı üçlüsüne sahiptir. Özellikle bunlar tüm kategorilerde ve rakiplerininkine göre teknik olarak açık ara ileride olan bombalara sahiptirler.

Ekonomik açıdan, atom silahları anlamındaki maliyetler, konvansiyonel olanlardan farklı olarak, bu malzeme hiçbir ihracat imkanı sunmadığı için açıkça zarar edilerek harcanmaktadır. Bugüne kadar başarıyla sonuçlanan tek silahsızlanma müzakerelerine, bu harcamaların özellikle de ABD’ye göre toprakları oldukça geniş olan SSCB için katlanılamaz hale geldiği Soğuk Savaş’ın sonunda varılabilmiştir.

Ahlaki bir bakış açısıyla ele alınan tüm silahsızlanma girişimleri başarısız olmuştur. Bu yönde yola çıkan Barack Obama, pes etmeden önce önleyici olarak Nobel Ödülünü almıştı.

Donald Trump, NATO toplantısının merkezinde olan « Rus tehdidi » retoriğiyle çelişecek şekilde, bu sorunu ekonomik açıdan ortaya koymaktadır. Çin ve Rusya ABD başkanıyla aynı yola izlemek arzusundadır.

Çeviri
Osman Soysal

[1] “Remarks by Donald Trump and Liu He Before Bilateral Meeting”, by Donald Trump, Liu He, Voltaire Network, 4 April 2019.