Ցանց Վոլտեր
«Մեր աչքերի առաջ»

Իրանի հրաժարագիրը

Մինչ լրատվամիջոցները ողջունում են 5+1 խմբի և Իրանի միջև ձեռք բերված համաձայնությունը Մահմուդ Ահմադինեժադի մտերիմ ընկեր Տիերի Մեյսանն այս ամենի մեջ տեսնում է Իրանի նորընտիր կառավարության հրաժարագիրը: Նրա համար անհեթեթություն է այն ենթադրությունը, թե իբր կողմերն ի հայտ են բերել 8 տարիների ընթացքում Նախագահ Ահմադինեժադի ագրեսիվ պահվածի պատճառով պայմանավորված թյուրիմացությունը: Իրականությունն այն է, որ Իրանը հրաժարվել է իր միջուկային ուսումնասիրություններից և սկսել դրանք ապամոնտաժելու գործընթացը` անօրինական պատժամիջոցների աստիճանաբար վերացումից բացի այլ բան չստանալով: Այլ կերպ ասած, երկիրը ծնկի է եկել:

| Դամասկոս (Սիրիա)
+
JPEG - 21.1 ko
Նախագահ-շեյխ Հասսան Ռոհանին իր ժողովրդին հայտարարում է Ժնևում ձեռք բերված համաձայնության մասին

Ժնևում նոյեմբերի 24-ին Իրանի միջուկային խնդրի վերաբերյալ ձեռք բերված համաձայնագիրը, բացառությամբ Իսրայելի, միաձայն հռչակվեց որպես տարաձայնությունների ավարտ: Ստորագրող բոլոր կողմերը փորձեցին հավաստիացնել, որ այս համաձայնագիրը հնարավոր կլիներ ավելի վաղ ձեռք բերել, եթե չլիներ նախկին Նախագահ Մահմուդ Ահմադինեժադի ծայրահեղ պահվածքը:

Այսպիսով, վերացվեց Իրանի միջազգային առևտրի շրջափակումը և համաշխարհային պատերազմի վտանգը:

Սակայն իրականությունն ակնհայտորեն այլ է: Արևմուտքն իր պահանջներից չի հրաժարվել, իսկ Իրանի պարագայում պատկերն այլ է: Անգամ, եթե ստորագրված տեքստը միայն միջանկյալ բնույթ է կրում, Իրանը հրաժարվում է շարունակել «Արաքի» միջուկային օբյեկտի շինարարության աշխատանքները, դադարեցնում է ուրանի մինչև 20% հարստացումից և հարստացման տեխնոլոգիաներից [1]:

2005 թվականի նախագահական ընտրություններում Ահմադինեժադի հաղթանակը պետք է երկրորդ շունչ հաղորդեր Հոմենեիստական հեղափոխությանը: Ի տարբերություն իր երկու նախորդների` նախագահներ Ռաֆսանջանիի (1989-1997 թթ.) և Հոմենեի (1997-2005 թթ.), Ահմադինեժադը ոչ միայն ազգային անկախության ջատագով էր, այլև հակաիմպերիալիստ և Հեղափոխական մտածող Ալի Շարիաթի ուղղության հետևորդ: Մի քանի տարում Ահմադինեժադն Իրանը դարձրեց գիտական և արդյունաբերական հզոր տերություն: Նա զարկ տվեց միջուկային էներգիայի բնագավառի ուսումնասիրություններին` նպատակ հետապնդելով ստեղծել այնպիսի միջուկային օբյեկտ, որը կարող էր (առանց ածխի, նավթի և գազի) էներգիա արտադրել «Երրորդ երկրում» և մարդկությանը ցույց տալ իր երկրի էներգետիկ անկախությունը:

Երբևէ իրանական կուսակցությունների միջև նմանատիպ հակասություններ չեն նկատվել: Ռաֆսանջանին և Խաթամին կլերկներ են, այնինչ Ահմադինեժադը Հեղափոխության պահապան է: Իրաքի ագրեսիայի ժամանակ Հեղափոխության պահապաններն էին իրենց կյանքի գնով պաշտպանում երկիրը, մինչդեռ հոգևորականությունն օգտագործում էր իր առանձնաշնորհությունները` սեփական զավակներին ճակատ չուղարկելու համար: Հոգևորականությունը հսկայական հարստություններ է տնօրինում, անձամբ Ռաֆսանջանին համարվում է երկրի ամենահարուստ մարդը, այնինչ Հեղափոխության պահապանները սպարտացու ապրելակերպով ապրող հասարակ մարդիկ են:

Պատահական չէր, որ Արևմուտքը 8 տարիների ընթացքում Ահմադինեժադին թշնամի էր համարում, այնուամենայնիվ անմտություն էր նրան որակել որպես «մոլլաների մարդ»: Ի պատասխան Ահմադինեժադի հեղափոխական հավակնություններին, Արևմուտքը կասկածի տակ դրեց Իրանի միջուկային ծրագիրը [2] և օգտագործեց ՄԱԿ-ը, որպեսզի արգելի Իրանին հարստացնելու սեփական ուրանի հսկայական պաշարները [3]: Այդ կերպ Արևմուտքը խոչընդոտում էր Իրանին սեփական պաշարներն օգտագործելու հարցում և ստիպում ցածր գնով վաճառել իր թանկարժեք մետաղը: Երկիրը խեղդելու նպատակով Արևմուտքը թե´ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի միջոցով, թե´ միակողմանիորեն սկսեց կիրառել պատմության մեջ նախադեպը չունեցող պատժամիջոցներ: Բացի այդ, Ահմադինեժադի դեմ լայնածավալ քարոզարշավ ձեռնարկվեց: Վերջապես, Ռաֆսանջանիի և Խաթամիի օգնությամբ 2009 թվականին գունավոր հեղափոխության փորձ կազմակերպվեց [4]:

Բոլորն էլ հիշում են նրա ելույթներից մեկի սխալ թարգմանությունը, որի նպատակն էր բոլորին հավաստիացնել, թե իբր նա ցանկանում է ոչնչացնել իսրայելցիներին (Reuters գործակալությունը Ահմադինեժադին անհիմն մեղադրում էր, թե նա հայտարարել է, որ ցանկանում է քարտեզի վրայից ջնջել Իսրայելը) [5]: Կամ հոլոքոստի վերաբերյալ հրավիրված Կոնգրեսի շուրջ տարածված կեղծ լուրերը, որին ի դեպ հրավիրված են եղել նաև ռաբիններ, իբր փորձ է կատարվել ժխտել հոլոքոստի փաստը և ապացուցել, թե ինչպես է Արևմուտքն իր հասարակություններում ոչնչացրել հոգևորականությանը և այս պատմական փաստի շուրջ ստեղծել նոր կրոն [6]:

Շեյխ Ռոհանիի թիմը ներկայացնում է հոգևորականության և Թեհրանի ու Իսպահանի բուրժուազիայի շահերը: Նրանք ձգտում են տնտեսական բարգավաճման և ամենևին էլ միտված չեն հակաիմպերիալիստական պայքարին: Պատժամիջոցների սաստկացող աճն այդ թիմին հնարավորություն ընձեռեց ձեռք բերել ազգաբնակչության աջակցությունը. այս պահին իրանցիները ձեռք բերված համաձայնությունն ընդունում են որպես հաղթանակ, որի շնորհիվ էլ կբարձրան իրենց կենսամակարդակը:

Ինչ վերաբերվում է Արևմուտքին, ապա նրանք միշտ էլ հետապնդում են միևնույն նպատակը: Նախագահ Ջ. Բուշի հարձակման ծրագիրը նախատեսում էր Աֆղանստանի, Իրաքի, որին պետք է միառժամանակ հաջորդեին Լիբիայի և Սիրիայի (Լիաբանանի միջոցով), իսկ ամենավերջում Իրանի կործանումը: Ըստ նրանց, Թեհրանի նկատմամբ պատժամիջոցների բուն նպատակը պետք է լիներ Իրանի թուլացումը: Շեյխ Ռոհանիի անձնատուր լինելը համեմատական է Մուամար Քադաֆիի պատերազմից խուսափելու օրինակին, որը չեղյալ համարեց իր միջուկային ծրագիրը և համաձայնեց Վաշինգտոնի բոլոր պահանջների հետ: Ինչպես Քադաֆիի, այնպես էլ Շեյխ Ռոհանիի զիջումները հետագայում կօգտագործվեն իր իսկ երկրի դեմ:

Իրականում Մ. Քադաֆին սխալվեց` հավատալով, որ իր նկատմամբ Միացյալ Նահանգների ռազմատենչ քաղաքականությունը հիմնված էր քաղաքական համոզմունքների վրա: Ջորջ Բուշի որոշման միակ դրդապատճառը աշխարհաքաղաքականությունն էր: 2010 թվականին Լիբիան դարձավ «ահաբեկչության դեմ համաշխարհային պատերազմում» Վաշինգտոնի դաշնակիցը և բացեց իր նեքին շուկան ԱՄՆ մուլտինացիոնալ կազմակերպությունների առջև, ինչն էլ իր հերթին չխանգարեց, որպեսզի Լիբիան համարվի «դիկտատուրա» և ենթարկվի ռմբակոծությունների: Նույն կերպ էլ ԱՄՆ-ի հետ դաշնակից դառնալը Իրանին չի ապահովագրելու պատերազմից:

Գալիք 4 տարիների ընթացքում Իրանը կհրաժարվի Շարիաթի և Հոմենեի երազանքից. բոլոր ջանքներն ուղղել ի շահ սեփական պետության: Իրանը կկտրվի արաբական աշխարհից և առևտուր կատարելու համար կթեքվի դեպի «Տնտեսական համագործակցության կազմակերպության» անդամ-երկրների կողմը (Թուրքիա, Իրան և ողջ Կենտրոնական Ասիա): Այնուհետև արագ տեմպերով կկրճատի ռազմական և ֆինանսական աջակցությունը Սիրիային, Հեզբոլլահին և պաղեստինցիներին: Երբ Իրանը կազմացրի իր արտաքին պաշտպանության ուղին, այդժամ Վաշինգտոնը վերստին հակամարտության մեջ կմտնի նրա հետ:

Թարգմանություն
Արեգ Մանասյան

[1] “Իրանի և 6 գերտերությունների միջև ստորագրված համաձայնագիր (ամբողջական տեքստը)”, Ցանց Վոլտեր, 24 Նոյեմբեր 2013 թվ.: “Nuclear deal between Iran and six world powers (full text)”, Voltaire Network, 24 November 2013.

[2] «Քարոզչություն: CNN-ըներողություն է հայցում Իրանից», ըստ Օսսամա Լոֆտի, Ցանց Վոլտեր, 17 հունվար 2006 թվ.: « Propagande : CNN, pris sur le fait, s’excuse auprès de l’Iran », par Ossama Lotfy, Réseau Voltaire, 17 janvier 2006.

[3] «Ո±վ է վախենում իրանական քաղաքացիական միջուկային ծրագրից», ըստ Տիերի Մեյսանի, Ցանց Վոլտեր, 30 հունիսի 2010 թվ.: « Qui a peur du nucléaire civil iranien ? », par Thierry Meyssan, Réseau Voltaire, 30 juin 2010.

[4] «ԱՄՆ Կենտրոնական հետախուզության գործակալությունը և իրանական լաբորատորիան», « La CIA et le laboratoire iranien », «Ինչու± ես պետք է արհամարհեմ իրանցիների ընտրությունը», « Pourquoi devrais-je mépriser le choix des Iraniens ? », «Գունավոր հեղափոխության ձախողումն Իրանում, ըստ Տիերի Մեյսանի, Ցանց Վոլտեր, 17, 21 և 24 հունիսի 2009 թվ.: « La "révolution colorée" échoue en Iran », par Thierry Meyssan, Réseau Voltaire, 17, 21 et 24 juin 2009 ; «Իրան: Գողացված ընտրության հերյուրանքը», ըստ Ժեյմս Պետրասի, թարգմանությունը Մարսել Շարբոնիեի, Ցանց Վոլտեր, 19 հունիսի 2009 թ.: « Iran : le bobard de l’"élection volée" », par James Petras, Traduction Marcel Charbonnier, Réseau Voltaire, 19 juin 2009 ; «Ռաֆսանջանին ողջունում է «Մահ Ռուսաստանին, Մահ Չինաստանին», Ցանց Վոլտեր, 19 հուլիսի 2009թ.: « Rafsandjani acclamé au cri de « Mort à la Russie ! Mort à la Chine ! » », Réseau Voltaire, 19 juillet 2009.

[5] «Ինչպե±ս է Reuters գործակալությունը մասնակցել Իրանի դեմ ուղղված քարոզչության արշավին», Ցանց Վոլտեր, 14 նոյեմբեր 2005 թ.: « Comment Reuters a participé à une campagne de propagande contre l’Iran », Réseau Voltaire, 14 novembre 2005.

[6] «Իրան, անգլո-սաքսոնյան կառավարությունները կեղծ լուրեր են ստեղծում», ըստ Տիերի Մեյսանի, Ցանց Վոլտեր, 24 մայիս 2006 թ.: « Iran : les gouvernements anglo-saxons fabriquent de fausses nouvelles », par Thierry Meyssan, Réseau Voltaire, 24 mai 2006.

Տիերի Մեյսանի

Տիերի Մեյսանի Ֆրանսիացի մտավորական, Վոլտեր ցանցի և Axis for Peace կոնֆերանսի հիմնադիր-նախագահ: Ֆրանսերեն վերջին աշխատությունը` Սարսափելի սուտ: Հատոր 2, Աճպարություններ և ապատեղեկատվություն (Հրատարակությունը Ժ.Պ.Բերտանի, 2007 թվ.)

 
Աշխարհում մեծ շրջադարձի սկիզբը
Աշխարհում մեծ շրջադարձի սկիզբը
Ռուսական ռազմավարությունն ընդդեմ անգլո-սաքսոնյան իմպերիալիզմի
 
Ցանց Վոլտեր

Վոլտեր, Միջազգային հրատարակություն

Creative Commons-ի կողմից արտոնագրված հոդվածներ

Դուք կարող եք ազատ կերպով օգտվել Վոլտեր Ցանցի հոդվածներից` սկզբնաղբյուրը նշելու, հոդվածները փոփոխությունների չենթարկելու եւ կոմերցիոն նպատակներով չօգտագործելու պայմանով: (արտոնագիր CC-BY-NC-ND)

Աջակցել Վոլտեր Ցանցին

Օգտվելով այս կայքից դուք կգտնեք բարձրորակ վերլուծություններ, որոնք կօգնեն ձեզ աշխարհի մասին ձեր պատկերացումները կազմելու հարցում: Այս կայքը կարող է գոյություն ունենալ միմիայն ձեր ֆինանսական օժանդակության շնորհիվ:
Կատարեք մեզ ձեր նվիրատվությունը

Ինչպես մասնակցել Վոլտեր Ցանցին

Ցանցի բոլոր ներկայացուցիչները կամավորներ են:
- Արհեստավարժ թարգմանիչներ: Դուք կարող եք մասնակցել հոդվածների թարգմանությանը:

Սաուդյան Արաբիայի կտրուկ շրջադարձը
Սաուդյան Արաբիայի կտրուկ շրջադարձը
ըստ Տիերի Մեյսանի, Ցանց Վոլտեր
 
Աշխարհում մեծ շրջադարձի սկիզբը
Ռուսական ռազմավարությունն ընդդեմ անգլո-սաքսոնյան իմպերիալիզմի
Աշխարհում մեծ շրջադարձի սկիզբը
ըստ Տիերի Մեյսանի, Ցանց Վոլտեր
 
Լևանում գազային պատերազմի ընդլայնումը
Լևանում գազային պատերազմի ընդլայնումը
ըստ Տիերի Մեյսանի, Ցանց Վոլտեր
 
«Քուրդիստանի» իսրայելական տարբերակը
«Քուրդիստանի» իսրայելական տարբերակը
ըստ Տիերի Մեյսանի, Ցանց Վոլտեր
 
Քուրդիստանը և Խալիֆաթը
Քուրդիստանը և Խալիֆաթը
ըստ Տիերի Մեյսանի, Ցանց Վոլտեր
 
Իրաքից հետո որն է լինելու հաջորդ թիրախը
Իրաքից հետո որն է լինելու հաջորդ թիրախը
ըստ Տիերի Մեյսանի, Ցանց Վոլտեր