Ցանց Վոլտեր

Ժողովրդավարական ընտրություն Սիրիայում

Այն ժամանակ, երբ ՆԱՏՕ-ի անդամ-պետություններն ու Պարսից Ծոցի համագործակցության խորհուրդի երկրները շարունակում են Սիրիան որպես բռնապետություն ներկայացնել, այդ ընթացքում երկիրը շարունակում է իր բարեփոխումների իրականացումը: Հունիսի 3-ին տեղի կունենա երկրի Նախագահի ընտրությունը, չնայած որ պատերազմը շարունակում է ավերել երկրի տարածքի մի մասը: Դամասկոսն անում է հնարավորը, որպեսզի այս ընտրությունը լինի ժողովրդավարական և անթերի, մինչդեռ իր ագրեսորներն իրենց լրատվամիջոցներին հրահանգել են հնարավորինս սահմանափակել ընտրության լուսաբանումը, իսկ ջիհադիստներին հրահանգված է խոչընդոտել այն:

| Դամասկոս (Սիրիա)
+
JPEG - 22 ko
Բաշար էլ-Ասսադը դեռևս չի հայտնել վերստին առաջադրվելու իր որոշումը, մինչդեռ Հալեպից կոմունիստ պատգամավոր Մահեր Հաջջարն (Maher Hajjar) արդեն առաջադրել է իր թեկնածությունը

Սիրիայի Ժողովրդական ժողովի կողմից նոր ընտրական օրենսգրքի ընդունումը հիստերիա առաջացրեց ՆԱՏՕ-ի և Պարսից Ծոցի համագործակցության խորհուրդի երկրների շրջանում:

Լահդար Բրահիմին մարտի 14-ին ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեայում ներկայացրել է Ժնև 2-ի բանակցային գործընթացի ձախողման իր վարկածը: Ավարտելով իր ելույթը նա հայտարարեց՝ «Ես լրջագույնս կասկածներ ունեմ, որ նախագահական ընտրությունը և նախագահ Բաշար էլ-Ասսադի ևս 7 տարով լիազորությունների երկարաձգումը վերջ կդնեն սիրիացի ժողովրդի անասելի տառապանքներին, վերջ կդնեն երկրի կործանմանը և տարածաշրջանում փոխադարձ ներդաշնակություն և վստահություն կհաստատեն » [1]:

Ի±նչն է այդպես զայրացրել Բան Կի-Մունի և Նաբիլ ալ-Արաբիի հատուկ ներկայացուցչին: Մի կողմից, նա Բաշար էլ-Ասսադի ընտրությունը որպես եղելություն է համարում, այնինչ վերջինս դեռևս որոշում չի կայացրել իր հավանական թեկնածության առաջադրման վերաբերյալ, մյուս կողմից ինչպե±ս է նախագահական ընտրությունը պատերազմին վերջ դնելու:

Լահդար Բրահիմիի, ինչպես նաև իրեն լիազորություն շնորհողների համար, միակ կարևոր հարցը դա Սիրիայում ՆԱՏՕ-ի և Պարսից Ծոցի համագործակցության խորհուրդի երկրների հաղթանակի հասնելն է: Այդ դիրքորոշումը ձևակերպվել էր Լոնդոնում՝ ապրիլի 3-ին տեղի ունեցած «Սիրիայի բարեկամների» հավաքին մասնակից 11 պետությունների կողմից: Նրանց եզրափակիչ հայտարարության մեջ քվեարկությունը ներկայացվում է որպես «ժողովրդավարության ծաղր», որի նպատակը «բռնապետության շարունակումն է» [2]:

Սակայն ինչպե±ս է եվրոպական մեծագույն ազգերից կրկնօրինակված ընտրական օրենսգիրը «ծաղր» համարվում:

Միացյալ Նահանգների համար ընտրությունն անգամ քննարկման չի արժանանում: Պետքարտուղարության խոսնակ Ջեն Պսակին (Jen Psaki) ապրիլի 21-ին հայտարարեց, որ Հաֆեզ էլ-Ասսադի անցած ուղղուն հայացք գցելը բավարար է հետևություն անելու համար, որ իր որդի Բաշարը ցանկացած ազատ ընտրությանը դեմ է եղել և լինելու [3]: Բացի այդ, Վաշինգտոնը նման կերպ չէր կշտամբում արդի Սիրիայի հիմնադրին, երբ նա աջակցում էր Քուվեյթի ազատագրմանը, այդ երբվանի±ց են մարդուն դատապարտում իր հորը վերագրվող քայլերի համար:

Մի բան հասկանալի է. Սիրիայի Բարեկամներն իրենց լրատվամիջոցներին հրահանգել են հնարավորինս սահմանափակել այս ընտրության լուսաբանումը, եթե ոչ ամբողջովին անտեսել, և իրենց ջիհադիստներին հրահանգել են այն խոչընդոտել:

Ըստ «Սիրիայի Բարեկամների» անհնար է «պատերազմի պայմանում, բացառապես վարչակարգի կողմից վերահսկվող շրջաններում, իրենց իրավունքներից զրկված, իրենց բնակավայրերից հեռացած կամ փախստականների ճամբարներում գտնվող միլիոնավոր սիրիացիների» պայմաններում պատշաճ ընտրությունների կազմակերպումը [4]: Սակայն, ինչու ողջունվեց Աֆղանստանում նախագահական ընտրությունը (որտեղ երկրի բնակչության 40 % ապաստանել է արտերկրում) և նախապես օրինականացվեց գալիք ուկրաինական նախագահական ընտրությունը:

Ըստ « Սիրիայի Բարեկամների » անդամ-պետությունների, 45 միլիոն ուկրաինացիներից 2 միլիոնն ապրում են « Ռուսաստանի ռազմական օկուպացիայի տակ գտնվող » Ղրիմում և ևս 2 միլիոնն ապրում է ինքնահռչակ « Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետությունում », որոնք կբոյկոտեն քվեարկությունը: Ճիշտն ասած, Ուկրաինայում ստեղծված և Սիրիայում առկա իրավիճակի միակ տարբերությունն այն է, որ Կիևի նոր իշխանությունները, որոնք պետական հեղաշրջման արդյունքում եկան իշխանության, ընտրվել են ՆԱՏՕ-ի կողմից, մինչդեռ Դամասկոսի իշխանությունները հարձակումների են ենթարկվում հենց նույն ՆԱՏՕ-ի կողմից:

Իրականում, էլ-Ասսադի վարչակազմը 2012 և 2013 թթ. բազմիցս կազմակերպել է ընտրություններ, այդ թվում տեղական ինքնակառավարման, նոր Սահմանադրության հանրաքվեի և օրենսդիր մարմնի ընտրություններ: Առաջին երկուսն անցկացվել են շատ բավարար պայմաններում, սակայն երրորդի հետ կապված որոշ խնդիրներ են եղել. մի կողմից դժվար էր երկրով մեկ տեղաբաշխված ազգաբնակչությանը կառավարելը և մյուս կողմից ընդդիմության կուսակցությունները որևէ փորձ չունեին և հաճախ չէին հասկանում ընտրվելու համար անհրաժեշտ դաշինքներ կազմելու կարևորությունը:

Վերադառնանք « Սիրիայի Բարեկամների » փախստականների առկայությամբ ընտրությունների անցկացման անհնարինության վերաբերյալ դիտարկմանը: Եթե երկրի ներսում մեծ քանակությամբ սիրիացիներ տեղահանվել են, հետաքրքիր կլիներ իմանալ, որքան սիրիացիներ են պատերազմից հեռացել արտերկիր, անգամ եթե նրանք բոլորն էլ իրենց հյուպատոսություններում քվեարկելու հնարավորություն ունենային: ՄԱԿ-ը հավաստիացնում է, որ երկրի 22 միլիոն քաղաքացիներից 3.2 միլիոնը մեկնել է Հորդանան, Լիբանան և Թուրքիա: Սակայն թվերը ստուգման ենթակա են, երբ օրինակ Լիբանանում « թախստականների » մեծ մասն իրականում այդպիսին չեն. նախքան պատերազմը Լիաբանանում հաշվվում էին 560 000 սիրիացի արտագնա աշխատողներ: Օրենքը նրանց արգելում էր առանց աշխատանքի իրավունք ունենալու ընտանիքներին բերել իրենց մոտ: Այսօր նրանք կարող են շրջանցել այդ օրենքն ու հանձն առնել « փախստականների » անվան տակ ընտանիքների վերամիավորմանը: Բացի այդ, նրանք ՄԱԿ-ի կողմից յուրաքանչյուր չափահասի համար ամսեկան ստանում են 300 դոլար և ավելի հաճախ բարեգործական հիմնադրամների կողմից նրանց օժանդակություն է ցուցաբերվում: Քանի որ նրանք հպարտ են, շարունակում են ոչ օրինական աշխատել, որը բավական բարձ կենսամակարդակ է ապահովում (Լիբանանում դասախոսի ամսեկան աշխատավարձը 300 դոլարը է): Չխոսենք այն սիրիացիների մասին, ովքեր իրենց կառավարության աջակցությամբ ամեն ամիս հատում են սահմանն իրենց հասանելիք դրամական օժանդակությունը ստանալու և այնուհետև իրենց երկիր հետ վերադառնալու պայմանով: Գոյություն չունի հստակ վիճակագրություն, որը թույլ կտար ասել՝ ովքեր են այդ « փախստականները », քանզի Սահադ Հարիրիի կողմից ղեկավարվող Ապագայի շարժումը դրան դեմ է արտահայտվել: Ինչպես նախկինում պաղեստինյան փախստականների պարագայում, նա հույսը դնում էր հիմնականում սունի սիրիացիների հոսքի վրա՝ նպատակ ունենալով փոխել Լիբանանում ժողովրդագրական հավասարակշռությունն հօգուտ իր կրոնական համայնքի:

Թուրքիայում իրավիճակն ավելի ծիծաղելի է, քանի որ Ալ-Քաիդայի ռազմական հենակետերը տեղակայված են « փախստականների ճամբարներում » և այնտեղ արգելվում է լրագրողների մուտքը:

Մնում են ընտրվելու պայմանները. Սահմանադրության [5] ու Ընտրական օրենսգիրքում ամրագրված է, որ թեկնածուն պետք է լինի 40 տարեկանից բարձր Սիրիայի քաղաքացի, միաժամանակ չունենա այլ երկրի քաղաքացիություն, չունենա դատվածություն, եթե ամուսնացած է, ապա նա պետք է սիրիացի լինի, պետք ունենա 35 պատգամավորի աջակցություն, երկրում բնակված լինի առնվազն 10 տարի և լինի մահմեդական:

Վերջին երկու նախապայմանները որոշակի խնդիրներ են առաջացնում. առնվազ 10 տարի երկրում բնակվելն ակնհայտորեն ուղղված է արտերկրի կողմից ֆինանսավորվող, արտաքսման մեջ գտնվող թեկնածուների առաջադրմանը: De facto, այն արգելում է Ազգային կոալիցիայի անդամների թեկնածության առաջադրումը, որոնցից ոմանք երբեք չեն բնակվել Սիրիայում, փոխարենը 3 տարուց ի վեր բնակվել են Ստամբուլի, Փարիզի և Դոհայի բարձրակարգ հյուրանոցներում:

Կրոնական նախապայմանը վերջին պահումն է Բաաս կուսակցությունում պահպանված կրոնական վարչակարգի համար, ներառյալ 2012 թվականի բարեփոխումը: Երկրի Նախագահի պաշտոնը միակն է, որը ենթակա է այս խտրականությանը, համաձայն Ղուրանի, որը նախատեսում է, որ մեծամասամբ մահմեդական Երկրները կարող են կառավարվել միայն մահմեդական առաջնորդների կողմից [6]: Բացի այդ, սա անհեթեթություն է. մեծամասամբ մահմեդական բնակչություն ունենանով, նրանք և ոչ թե սահմանադրությունը պետք է մեկնաբանեն և հարգեն այս սկզբունքը, ինչը ոչ մահմեդական քաղաքացիների նկատմամբ ոտնձգություն է: 2012 թվականի սահմանադրական բարեփոխման ժամանակ, երբ զինված ընդդիմությունը բաղկացած էր բացառապես իսլամիստներից և որ ՆԱՏՕ-ն և Պարսից Ծոցի համագործակցության խորհուրդը հովանավորում էին դասալքությունը, նախագահ էլ-Ասսադը չհամարձակվեց այս թեմայի շուրջ մահմեդական հոգևորականության հետ հակամարտության մեջ մտնել:

Ինչ էլ որ լինի, առաջադրվելը հզոր քաղաքական քայլ է, չափազանց վտանգավոր մի երկրում, որը հարձակման է ենթարկվում ՆԱՏՕ-ի և Պարսից Ծոցի համագործակցության խորհրդի կողմից: Ընտրական օրենսգիրքը հստակեցնում է Պետության պատասխանատվությունը թեկնածուների անվտանգության ապահովման և ոստիկանների թվաքանակը, որոնք պետք է ներգրավվեն նրանց պաշտպանության համար:

Վերջապես, նոր ընտրական օրենսգիրքը երաշխավորում է թեկնածուների միջոցները: Յուրաքանչյուրը բավականաչափ գումար կունենա ընտրարշավն անցկացնելու համար և կունենա հավասար հնարավորություն ազգային լրատվամիջոցներում: Տեղեկատվության հարցերով նախարարն այս առումով տվել է հստակ կարգադրություններ: Սա առաջին անգամը կլինի, երբ սիրիացիները կկարողանան յուրաքանչյուր թեկնածուի ընտրարշավին հետևել թերթերով, ռադիոյով և հեռուստատեսությամբ:

Եվ վերջում, եթե նոր ընտրական օրենսգիրքը գործի դրվի, նախագահական ընտրությունը կլինի ժողովրդավարական, որոշ չափով անկատար, քանի որ որոշ շրջաններում ջիհադիստների շրջափակման պատճառով ընտրողները չեն կարողանա դրան մասնակցել և որ քրիստոնյաները չեն կարողանա առաջադրվել: Այնուամենայնիվ, ՆԱՏՕ-ի և Պարսից Ծոցի համագործակցության խորհրդի անդամները չեն ճանաչի ընտրության արդյունքները, քանի դեռ Սիրիան իրենց դիմադրություն ցույց կտա:

Թարգմանություն
Արեգ Մանասյան

Աղբյուր
Al-Watan (Սիրիա)

[1] “Briefing on Syria by Lakhdar Brahimi to the UN General Assembly”, by Lakhdar Brahimi , Voltaire Network, 14 March 2014.

[2] “11 Countries Joint Statement on Syria”, Voltaire Network, 3 April 2014.

[3] “Daily Press Briefing” par Jen Psaki, département d’État, 21 avril 2014.

[4] Ibid.

[5] « La Constitution de la République arabe syrienne 2012 », Réseau Voltaire, 26 février 2012.

[6] Il ne faut pas comprendre ici le terme de musulman comme indiquant que les leaders doivent adhérer à la religion de Mahomet, mais comme le fait qu’ils partagent la même foi dans l’unicité de Dieu. Ainsi le Coran fait du juif Abraham, « le premier des musulmans » (Sourate 12, verset 78).

Տիերի Մեյսանի

Տիերի Մեյսանի Ֆրանսիացի մտավորական, Վոլտեր ցանցի և Axis for Peace կոնֆերանսի հիմնադիր-նախագահ: Ֆրանսերեն վերջին աշխատությունը` Սարսափելի սուտ: Հատոր 2, Աճպարություններ և ապատեղեկատվություն (Հրատարակությունը Ժ.Պ.Բերտանի, 2007 թվ.)

 
Աշխարհում մեծ շրջադարձի սկիզբը
Աշխարհում մեծ շրջադարձի սկիզբը
Ռուսական ռազմավարությունն ընդդեմ անգլո-սաքսոնյան իմպերիալիզմի
 
Ցանց Վոլտեր

Վոլտեր, Միջազգային հրատարակություն

Creative Commons-ի կողմից արտոնագրված հոդվածներ

Դուք կարող եք ազատ կերպով օգտվել Վոլտեր Ցանցի հոդվածներից` սկզբնաղբյուրը նշելու, հոդվածները փոփոխությունների չենթարկելու եւ կոմերցիոն նպատակներով չօգտագործելու պայմանով: (արտոնագիր CC-BY-NC-ND)

Աջակցել Վոլտեր Ցանցին

Օգտվելով այս կայքից դուք կգտնեք բարձրորակ վերլուծություններ, որոնք կօգնեն ձեզ աշխարհի մասին ձեր պատկերացումները կազմելու հարցում: Այս կայքը կարող է գոյություն ունենալ միմիայն ձեր ֆինանսական օժանդակության շնորհիվ:
Կատարեք մեզ ձեր նվիրատվությունը

Ինչպես մասնակցել Վոլտեր Ցանցին

Ցանցի բոլոր ներկայացուցիչները կամավորներ են:
- Արհեստավարժ թարգմանիչներ: Դուք կարող եք մասնակցել հոդվածների թարգմանությանը:

Սաուդյան Արաբիայի կտրուկ շրջադարձը
Սաուդյան Արաբիայի կտրուկ շրջադարձը
ըստ Տիերի Մեյսանի, Ցանց Վոլտեր
 
Աշխարհում մեծ շրջադարձի սկիզբը
Ռուսական ռազմավարությունն ընդդեմ անգլո-սաքսոնյան իմպերիալիզմի
Աշխարհում մեծ շրջադարձի սկիզբը
ըստ Տիերի Մեյսանի, Ցանց Վոլտեր
 
Լևանում գազային պատերազմի ընդլայնումը
Լևանում գազային պատերազմի ընդլայնումը
ըստ Տիերի Մեյսանի, Ցանց Վոլտեր
 
«Քուրդիստանի» իսրայելական տարբերակը
«Քուրդիստանի» իսրայելական տարբերակը
ըստ Տիերի Մեյսանի, Ցանց Վոլտեր
 
Քուրդիստանը և Խալիֆաթը
Քուրդիստանը և Խալիֆաթը
ըստ Տիերի Մեյսանի, Ցանց Վոլտեր
 
Իրաքից հետո որն է լինելու հաջորդ թիրախը
Իրաքից հետո որն է լինելու հաջորդ թիրախը
ըստ Տիերի Մեյսանի, Ցանց Վոլտեր